утыру


утыру
1. Аяк өсте яки яткан хәлдән аякларны сузып, салындырып яки бөкләп арт белән урындыкка, идәнгә һ. б. тиеп урнашу, гәүдәнең өске яртысын гына вертикаль хәлгә кую. Шул хәлдә булу 2. Берәр җиргә бару өчен каян да булса урын алу 3. сөйл. Нин. б. эштә булу һәм озак эшләү тур. 4. Эшсез, хәрәкәтсез хәлдә булу яки ял итү. Берәр җирдә (мәҗлестә, концертта, туйда һ. б.) булу 5. Кайда да булса даими рәв. яки озак вакытлар булу, беркая да чыкмый тору 6. алачык чишмә буена утырган 7. төрмәдә утырган икән ул 8. диетада у.бәрәңгедә генә у. 9. ботакта карчыга утырасамолет җиргә төшеп утырды 10. тузан у.ләм у. 11. үпкәдә пуля у. 12. Җиргә, суга бату, сеңү, иңү. Нин. б. тоткарлыкка очрап, төртелеп туктау, алга бара алмау. Басылу, тыгызланып яки эреп күләме кимү 13. Юешләнүдән, дымланудан кыскару, тараю, кечерәю (тукыма, күн тур.) 14. күлмәк өстә ямьсез утыра 15. агачлар шаулап утыра 16. холкы да утыра төшкәнкүңел бер җилкенер дә утырыр 17. көннәр генә бераз утырсын 18. тамакка төер у. 19. ана каз ояда утыра 20. класста утырып калу 21. яучылар килә дә китә, кыз һаман утыра 22. күзләр утыру 23. күч. Берәр мәсьәләдә бик нык алдану. УТЫРГАН БАЛ – Ярмаланып куерган бал. УТЫРГАН КЫЗ – Кияүгә чыгу вакытын уздырган яки бөтенләй чыкмый калган кыз. УТЫРГАН ТАВЫК – Чебеш чыгару өчен йомырка өстендә утыручы тавык. УТЫРЫП КАЛУ – 1. Алга китүдән, үсүдән туктау 2. Нәр. б. мәхрүм калу, эләкмәү 3. Кияүгә чыкмыйча карт кыз булып калу, сазау 4. Укыган классында калу, күчмәү 5. Берәр урынга урнашып, төпләнеп калу 6. Йөзнең ябышып, кечерәеп калуы аркасында күзләрнең аерата зур булып күренүе тур. УТЫРЫП ЯВУ – Өзлексез, тоташ яву (көзге, вак яңгыр тур.)

Татар теленең аңлатмалы сүзлеге. 2013.

Смотреть что такое "утыру" в других словарях:

  • басу — I. и. Культуралы үсемлекләр үстерелә торган җир мәйданы, иген кыры. Иген кырының аерым бер иген үскән өлеше үлән басуы. БАСУ КАПКАСЫ – Авылдан кырга чыгу юлларында корылган капка, кыр капкасы. II. БАСУ – ф. 1. Аякка калкыну, вертикаль хәлгә килү …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • кунаклау — I. 1. Кош корт тур: берәр биек урынга очып менеп утыру. Төн үткәрү өчен берәр биек урынга куну (тавыклар тур.) 2. күч. Биегәеп торган берәр урынга менеп утыру. Урын алып утыру креслога к. . II. КУНАКЛАУ – Кунак булып бераз тору …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • җирләшү — 1. Нин. б. урынга урнашу, утыру ишек төбенә җирләштек 2. Нин. б. урынга урнашып яши башлау, төпләнү Уфада җирләшеп калган 3. Һавадан җиргә төшү, җир өстенә төшеп утыру парашют белән төшеп җирләшү …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • калгаю — ф. 1. КАЛГАЕП ТОРУ – Бер урында озак төз басып тору 2. КАЛГАЕП УТЫРУ – Озак вакыт төзгә катып утыру …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • куну — 1. Очып килеп берәр биек урынга утыру, басу (кошлар, бөҗәкләр һ. б. тур.). Һавадан очып килеп бәрелү (җансыз әйберләр тур. 2. Берәр өсйөзгә ябышу, утыру (тузан, дым һ. б. тур.) 4. Кайда да булса төн үткәрү, йоклап чыгу төн к. 5. хәл ф. форм. КУНА …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • лакаеп — Л. УТЫРУ – Бик иркен һәм ямьсез рәв. җәелеп утыру …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • лапаеп — Л. УТЫРУ – Бик иркен һәм ямьсез рәв. җәелеп утыру …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • моңаю — (МОҢАЙТУ) (МОҢСУЛАТУ) – 1. Кайгыру, сагышлану. Сагышланып, моң белән моңаеп карый 2. Боегу, уйга бату, күңелсезләнү. Уйланып, хисләргә бирелеп утыру 3. Моңлы итеп көйләү, җырлау 4. күч. Тын гына утыру, моңлы булып күренү, күңелсез булу (җансыз… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • рәшәткә — 1. Тар такталардан тезеп яки металл чыбыкларны аркылы торкылы беркетеп эшләнгән корылма. Такта яки металл чыбыклар белән берәр нәрсәне, урынны әйләндереп алган койма, киртә 2. Каты ягулык янганда көле аска төшсен өчен куелган челтәр. РӘШӘТКӘ… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • сәке — Элекке авыл өченә хас, идәннән ярты метр чамасы күтәртеп җәйгән калын такталардан торган утыру яту урыны (табын итеп тә файдаланылган олы сәке бөтен түрне алып тора, ә ян сәке гадәттә бер генә озын тактадан һәм йөзлексез була). Сәкегә охшатып… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге